Przepisy o maksymalnej temperaturze w miejscu pracy to jedna z największych zmian w higienie pracy od lat. I — jak zwykle — diabeł tkwi w definicji.
Kogo dotyczą nowe obowiązki
Regulacje wiążą obowiązki pracodawcy z temperaturą na stanowisku oraz z tym, jak ciężka fizycznie jest wykonywana praca. Im cięższa praca, tym niższy próg temperatury, przy którym pracodawca musi reagować: skracać ekspozycję, wprowadzać przerwy, zapewniać napoje, reorganizować pracę. W praktyce temat dotyczy przede wszystkim hal produkcyjnych, magazynów, budów, kuchni, piekarni, kotłowni i pracy na otwartej przestrzeni latem.
Problem: kto decyduje, że praca jest „ciężka”?
Nie pracodawca i nie jego intuicja. Kwalifikacja pracy jako lekkiej, średnio ciężkiej lub ciężkiej wynika z wydatku energetycznego pracownika — a ten trzeba zmierzyć albo profesjonalnie oszacować metodą chronometrażowo-tabelaryczną (np. wg Lehmanna). Ocena „na oko” nie obroni się przy kontroli Państwowej Inspekcji Pracy ani po zdarzeniu wypadkowym w upale.
Od czego zacząć — plan minimum
- zidentyfikować stanowiska z pracą fizyczną i ekspozycją na wysoką temperaturę (hale, dachy, place, kuchnie, kotłownie),
- zlecić ocenę wydatku energetycznego dla tych stanowisk,
- na podstawie wyników zaktualizować ocenę ryzyka zawodowego i procedury pracy w upały (przerwy, rotacja, napoje, posiłki profilaktyczne),
- udokumentować całość — to dokumenty, o które zapyta inspektor.
Z mojej praktyki
Oceny wydatku energetycznego wykonywałem wielokrotnie w przemyśle — zanim ktokolwiek mówił o nowych przepisach. Dobrze zrobiony chronometraż zajmuje jedną zmianę roboczą i nie zatrzymuje produkcji, a rozstrzyga spory, które potrafią ciągnąć się latami. Jeśli Państwa pracownicy pracują fizycznie — warto to zbadać przed sezonem upałów, nie po pierwszym omdleniu na zmianie.
→ Zobacz usługę: pomiar wydatku energetycznego
Częste pytania
Co jeśli temperatura w pracy przekracza 30 stopni?
Już dziś pracodawca musi zapewnić napoje chłodzące: przy pracy na otwartej przestrzeni powyżej 25°C, a w pomieszczeniach powyżej 28°C. Nowe przepisy o maksymalnej temperaturze dodają progi reagowania zależne od ciężkości pracy — im wyższy wydatek energetyczny, tym niższy próg temperatury.
Przy jakiej temperaturze można odmówić pracy?
Przepisy nie wskazują jednej temperatury uprawniającej do odmowy. Pracownik może powstrzymać się od pracy na podstawie art. 210 Kodeksu pracy, gdy warunki stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia — upał może być takim czynnikiem, ale ocenia się to indywidualnie. Dlatego tak ważny jest zmierzony wydatek energetyczny i procedury pracy w upale.
Co mówi Kodeks pracy o upałach?
Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do ochrony zdrowia pracowników (art. 207) oraz do zapewnienia posiłków profilaktycznych i napojów (art. 232). Szczegóły reguluje rozporządzenie o napojach i posiłkach profilaktycznych, a nowe przepisy o maksymalnej temperaturze doprecyzowują obowiązki według ciężkości pracy.